Gazete Selçuk

Tarih Bilinci ve Corci Zeydan’ın “İslam Uygarlıkları Tarihi”

Yazıma sevgili ağabeyim, meslektaşım, emekli müfettiş, eğitimci yazar Ahmet Yurdakul’un tedavi gördüğü hastalık vesilesiyle Hakk’a yürüdüğünü öğrenmiş bulunarak başladım. Ardından yine bu yazıyı yazmak için oturduğum esnada emekli İmam Hatip Lisesi öğretmenlerinden Mehmet Ali Öztürk kardeşimin de muhterem babalarının vefat haberi ulaştı. Hiç şüphesiz “Her nefis ölümü tadacaktır” ve “Allah (cc) içiniz; yine O’na döndürülüp hesaba çekileceğiz.” Her iki merhuma da Allah (cc)’tan rahmet, kederli ailelerine sabr-ı cemil niyaz ediyorum.

Konya Üniversitesi Tarih Bölümü Başkanı Doç. Dr. Nejdet Gök hocamızı her Salı mutat olarak gittiğimiz Sille Kültür Evi’nde dinledik. Konya Aydınlar Ocağı’nın geleneksel olarak düzenlediği Salı Sohbetleri kapsamında önce İlahiyatçı Muammer Koçtaş hocamızın yarım saatlik, tadımlık tefsir sohbetinin ardından “İslam Tarihçiliği Geleneği ve Corci Zeydan’ın İslam Uygarlıkları Tarihi” konusunda eskilerin tabiriyle “Efradını cami, agyârını mani” yani gerekli olan her şeyi toplayan ve gereksiz, dışarıdan hiçbir şeyi dahil etmeyen; kısa, öz, kıvamında ve tadında sohbetini ilgiyle dinledik.

Sevgili hocam yaptığı sunumda öncelikle “Klasik İslam Tarihleri ve Tarihçiliği” üzerinde kısa kısa durduktan sonra popüler tarihçiliğin sıkıntılarına dikkat çekerek; benim de can-ı gönülden katıldığım “Popüler tarihçiler, tarih bilincini yok ediyor” gerçeğinin, somut örnekler vererek altını çizdi.

İlm-i Ensab (soy bilgisi) ile başlayan Arap tarihçiliğinin, İslamî dönemde muhaddis tarihçilerle devam ettirilip, geliştirildiğini, Hz. Peygamber(sav)’in hayatını ve savaşlarını ele alan “Siyer” geleneğinin ayrı bir merhale olduğunu belirtti. Emevîler ve Abbasîlerle Fetih Tarihçiliğinin başladığına işaret eden Gök, yine bu dönemde Taberî (839-923) ile genel dünya tarihinin yazıldığını, bu çalışmaların diğer İslâm devletlerince örnek alındığını söyledi.

İbn Haldun’la birlikte İslâm Tarihçiliği anlayışında köklü bir zihniyet değişimi olduğunu, akabinde de yeni bir dönemin başladığını, abartılardan uzak, sebep-sonuç ilişkisi kapsamında yorumlar ve kritikler yapıldığını, tarih felsefesi ve sosyolojinin temellerinin atıldığını ve tarihî olaylarda ilk kez senteze varıldığını vurguladı. Münşeat adı verilen süslü nesir geleneğinin de özellikle İran bölgesinde geliştiğini, Selçuklular kanalıyla Osmanlıya intikal ettiğini söyleyen sevgili Necdet Gök hocam; Urve bin Zübeyir’den başlayan ve devam eden, Endülüs Tarihçilerinin de bulunduğu elli kadar tarihçinin de bir listesini verdi.

Daha sonra 20.yüzyıl İslam Tarihçiliği üzerinde kısa bir gezinti yaparak, merhum Profesör Muhammed Hamidullah (1908-2002)’ın ibrete şayan hayatını özetledi ve İslâm tarih yazıcılığına yaptığı katkılar ve yaklaşımlara işaret etti.

Konuşmasında Merhum Asım Köksal (1913-1998)’a da ayrı bir yer ayıran Gök’ün işaret ettiği tarihçiler arasında Salih Tuğ, bizzat ders aldığı hocaları Hakkı Dursun Yıldız (1937-1992), Mustafa Fayda ve İhsan Süreyya Sırma hakkında çarpıcı bilgiler verdi.

Osmanlı Dönemi Tarih Anlayışı ve Tarihçilerine kadar İslâm Tarihçileri Geleneğini özetleyen Gök, Şubat ayı içerisinde yine Aydınlar Ocağı’nda vereceği diğer konferansta ise Ahmedî ile başlayan Osmanlı Tarihçiliği, Ahmet Cevdet Paşa ile yön değiştiren, Corci Zeydan ve Şiblî Numânî ile ilk klasik örnekleri verilen İslâm Uygarlığı Tarihleri ve Çağdaş İslâm Tarih Yazıcılığı ve Çalışmaları üzerinde duracağını söyledi.

Ayrıca Doç. Dr. Nejdet Gök hocam konuşması sırasında;  notlarla günümüz Türkçesine çevirdiği Corci Zeydan’ın “İslam Uygarlıkları Tarihi” kitabının, yıllardır beklenen 2.cildinin de yine İletişim yayınlarınca basıldığını ve hafta başında(yani bugünlerde) piyasaya sürüleceğinin müjdesini de verdi.

Bu arada orjinali Arapça beş cilt olan bu kitabın, herhangi bir kısaltma yapılmaksızın, yüzlerce dipnotla genişletildiğini, kısmen tenkid edildiğini, güncellendiğini ve iki büyük cilt halinde 1650 sahife olarak yayınlandığını; bu eseri tamamlayabilmek için yaklaşık on yıl gibi uzun bir süre aile fertleriyle birlikte kolektif bir çalışma yaptığını, böyle klasik bir eseri Türk fikir hayatına kazandırmanın sevinç ve huzurunu yaşadıklarını belirterek sohbetini noktaladı.

Biz de kendilerine Türk kültürüne katkılarından dolayı teşekkür ediyoruz ve hem yeni çalışmalarında hem de yeni görevinde muvaffakiyetler diliyoruz.

Hakimiyet Gazetesi Yazarı – Yaman Adam


Günün Fırsatı http://www.travian.com.tr/

URL: http://www.gazeteselcuk.com/?p=541

Yazan - Oca 16 2012. Kategori AKADEMİSYENLERDEN, Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi. Bu yazıya yapılan yorumları takip edebilirsiniz RSS 2.0. Bu yazıya yorum yapabilir ve geri izlemede bulunabilirsiniz

Yorum yaz


× dört = 4

Foto Galeri